نمونه گیری یكی از فنونی است كه آمار گران از آن بهره می گیرند. نمونه گیری یعنی جمع آوری اطلاعات درباره گروهی از مردم یا مجموعه ای از چیزها توسط بررسی قسمت كوچكی ازكل مجموعه به عنوان مثال سرویسهای رتبه بندی برنامه های تلویزیونی، به منظور تخمین تعداد بینندگان برنامه ای خاص، به جای مطالعه تمامی بینندگان تنها به بررسی چند هزار خانواده می پردازند. آمار گران تصمیم می گیرند كه ازكجا و چگونه داده ها را جمع آوری كنند، نوع و تعداد گروه های نمونه را مشخص می كنند و به تهیه پرسشنامه های تحقیقی یا فرمهای گزارشی می پردازند. آنها همچنین دستورالعملهائی برای كاركنانی كه به جمع آوری و جدول بندی اطلاعات می پردازند، تهیه می كنند. در نهایت آمارگران با بكارگیری نرم افزارهای رایانه ای به تجزیه و تحلیل ، تفسیر و جمع بندی اطلاعات می پردازند. علم آمار كاربرد علمی مبانی ریاضی برای جمع آوری، تجزیه وتحلیل و ارائه اطلاعات ارقامی می باشد. آمار گران با بكار بردن دانش ریاضیشان در طراحی مطالعات وتحقیقات ؛ جمع آوری ، پردازش و تجزیه و تحلیل اطلاعات؛ و تفسیر نتایج ؛ در پژوهشهای علمی شركت می كنند. متخصصین آمار اغلب دانششان در روشهای آماری را در علوم گوناگونی مانند زیست شناسی ، اقتصاد ، مهندسی ، پزشكی ، بهداشت عمومی ، روانشناسی ، بازار یابی، آموزش و ورزش بكار میگیرند. بسیاری از امور به عنوان مثال، طراحی روشهای آزمایشی برای تایید دارویی جدید از طرف دولت، بدون بهره گیری از روشهای آماری قابل اجرا نمی باشند.
آمار در سازمان ها و ادارات
سازمان هایی نظیر وزارت آموزش و پرورش، وزارت برنامه و بودجه، مركز آمار ایران، بانك ها، بازار های بورس، مراكز تحقیقات كشاورزی و صنعتی و سایر مراكز دولتی و خصوصی از عمده مراكز جذب فارغ التحصیلان این رشته هستند.
فرصت ها
آمارگران در بخشهای تجاری، كشاورزی و بهداشتی مشغول به كار می شوند. اكثر مشاغل باقی مانده به صنایع خصوصی بالاخص به سرویسهای آزمایشی و تحقیقاتی، مدیریتی و روابط عمومی مربوط می شود. گروهی دیگر به آموزش آمار مشغول می شوند. شمار كثیری از آمارگران نیز توسط بخشهای دولتی استخدام می شوند. گروهی از متخصصین آمار دولتی به طراحی مطالعاتی برای اندازه گیری میزان رشد جمعیت، هزینه های مصرف یا بیكاری می پردازند. دیگران در بخشهای علمی، محیط زیست و كشاورزی كار می كنند و ممكن است مقدار مواد آفت كش موجود در آب آشامیدنی، گونه های در معرض خطر كه در نواحی خاص زندگی می كنند و یا تعداد افرادی كه به بیماری خاص مبتلا هستند را تعیین كنند. گروه دیگری نیز توسط بخشهای دفاع ملی به منظور تعیین دقت سلاحهای جدید و استراتژی های دفاعی استخدام می شوند. از آنجایی كه متخصصان آمار در بخشهای مختلفی مشغول به كارند، متخصصانی كه علم آمار را بكار می برند غالباً سمت های كاری متفاوتی دارند. به عنوان مثال فردی كه روشهای آماری را در داده های اقتصادی به كار می برد با عنوان آمارگر علوم اقتصادی شناخته می شود در حالیكه آمارگرانی كه در علوم بهداشت عمومی یا پزشكی مشغول به كارند عنوان های متخصص آمار زیستی، زیست سنج و یا همه گیرشناس (اپیدمیولوژیست) را به خود اختصاص می دهند. اكثر مشاغل آماری نیاز به مدرك در رشته ریاضیات یا آمار دارند. تدریس و تحقیقات در مراكز آموزش عالی نیز نیازمند درجه كارشناسی و ترجیحا دكترای آمار می باشد. در بخش تحقیقات صنعتی، مدرك كارشناسی ارشد و تجربه ی كاری چند ساله از موارد مورد نیاز برای شروع به كار می باشد. دوره های مورد نیاز متخصص علم آمار شامل حساب دیفرانسیل و انتگرال، روشهای آماری، مدلسازی ریاضی و حساب احتمالات می باشد. دوره های اضافی شامل جبر خطی، طرح و تجزیه و تحلیل آزمایشات، آنالیز چند جانبه ی كاربردی و آمار ریاضی است. تنها پیش زمینه ای كه برای موفقیت در رشته آمار ضروری است. داشتن ریاضیات قوی می باشد.
موقعیت شغلی در ایران
بیشتر سازمان های دولتی از آمار برای ارائه ارقام و اعدادی كه مربوط به فعالیت های واحدهایشان می شود استفاده می كنند و چون این كار را چندان تخصصی نمی دانند به جای به كار گیری كارشناسان آمار از افرادی بهره می برند كه آشنایی مختصری با این علم دارند. در حالی كه اكثر برنامه ریزی های زیر بنایی كشور را می توان با استفاده از روش های پیشرفته ی آمار انجام داد. البته گمنام بودن علم آمار و كاربردهای آن در جامعه، مانع از جذب فارغ التحصیلان رشته ی آمار نشده است بلكه بسیاری از استادان و دانشجویان این رشته معتقد هستند كه فارغ التحصیلان آمار كمتر با مشكل بیكاری روبرو می شوند. فارغ التحصیلان این رشته می توانند در سازمان برنامه و بودجه، مركز آمار ایران، بانكها، ادارات بیمه، بازار بورس، مراكز صنعتی و كارخانجات، واحدهای آماری وزارت خانه های مختلف همچون جهاد كشاورزی، كار، بهداشت، اقتصاد و امور دارایی، فرهنگ و ارشاد اسلامی و به طور كلی در هر مركزی كه نیاز به جمع آوری و تجزیه وتحلیل آمار و اطلاعات دارد، مشغول به كار شوند.
محیط كار
متخصصین آمار معمولاً در ساعات منظم و در دفاتری راحت مشغول به كار هستند. گروهی از آنان به منظور دادن كمك مشورتی در طرح های تحقیقاتی، نظارت و راه اندازی مطالعات یا گردآوری داده های آماری مسافرت می كنند. گروهی از آنان مسئولیت های متنوعی را برعهده دارند مانند طراحی آزمایشات یا انجام كار در موضع در «جوامع گوناگون». آمارگرانی كه در دانشگاه ها مشغول به كارند، كارشان آمیزه ای از مسئولیت های آموزشی و تحقیقاتی است.
چشم انداز آینده
فرصتهای شغلی برای دارندگان مدرك آمار مساعد می باشد هر چند بسیاری از این مشاغل با عنوان «آمارگر» شناخته نمی شوند. این مسئله بخصوص در مورد مشاغلی است كه با تجزیه و تحلیل و تفسیر داده های به دست آمده از علوم دیگر مانند اقتصاد، زیست شناسی، روانشناسی یا مهندسی سر و كار دارند، صدق می كند.
در میان فارغ التحصیلان لیسانس یا فوق لیسانس رشته ی آمار، افرادی كه در رشته های مربوطه مانند امور مالی، مهندسی یا رایانه ای از آشنایی كاملی برخوردار باشند، در یافتن مشاغل مربوط به رشته ی تحصیلی یشان از شانس بالاتری برخوردار هستند. شركت های دولتی بسیاری از آمارگران را در رشته های جمعیت شناسی و سرشماری نفوس، كشاورزی، بررسی های مربوط به مصرف كننده و تولید كننده، تامین اجتماعی، مراقبت های بهداشتی و كیفیت محیط زیست استخدام می كنند.
آمارگران فوق لیسانس یا دكتری به منظوركنترل كیفی تولیدات گوناگون مانند تولیدات دارویی، وسایل نقلیه ی موتوری، مواد شیمیایی و غذایی توسط شركتهای تولیدی استخدام می شوند. سازندگان وسایل نقلیه به منظور ارتقای كیفیت خودرو، كامیون و دیگر تولیدات و رقابت در صنحه ی بین المللی با كمك آمارگران طرح های آزمایشی را اجرا می كنند. آمارگرانی كه در علوم مهندسی و فیزیكی اطلاعاتی دارند می توانند در امور تحقیقات و توسعه با همكاری دیگر دانشمندان و مهندسین به بهبود طرح و تولید پرداخته و كیفیت ثابتی را برای تولیدات جدید تضمین كنند. بعضی از آنان در ارتباط با تولید برنامه های نرم افزاری آماری در شركتهای تولید نرم افزارهای رایانه ای، فرصتهای شغلی مناسبی را می یابند.
در شركت های تجاری به منظور پیش بینی میزان فروش، تحلیل شرایط تجاری و حل مسائل مدیریتی به منظور افزایش سوددهی، به كارمندانی كه در علوم آمار سر رشته داشته باشند، اعتماد زیادی می شود. در ضمن، مركز مشاوره ای به صورت روزافزونی خدمات آماری پیشرفته ای را به دیگر مشاغل ارائه می دهند. به علت كاربرد وسیع رایانه در این رشته، آمارگران تمام صنایع باید در برنامه نویسی رایانه ای مهارت كافی داشته و در به كارگیری نرم افزارهای آماری از دانش خوبی برخوردار باشند.واژه آمار ریشه در تاریخ زبان و فرهنگ کهن ایرانی دارد و قدمت آن به زمان هخامنشبان می رسد و تا اواسط دوره اشکانیان واژه هامار یا آمار به معنی شمار و واژه شاهامار به معنی سرشماری به کار می رفته است.
به گواه سنگ نوشته ها و آثار مورخان شرق شناس، در زمان داریوش، به منظور جمع آوری آمار، تشکیلات منظمی وجود داشته است و با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده، دفاتر مالیاتی و نظامی تدوین می یافته و بودجه مملکتی بر اساس آن تنظیم می شده است.
در زمان کوروش نیز آمارگیری در مقیاس وسیع و در تمام پهنه ممالک تابعه حکومت مرکزی ایران انجام می شده و اخذ هرگونه تصمیم درباره ولایات بایستی مبتنی بر شناسائی های محلی و اطلاع دقیق بر کثرت و یا قلّت جمعیت و قدرت و توانایی های مالی آن ولایات باشد.
ساسانیان توجه بیشتری به آمار داشتند و امور مالی، کشاورزی و صنعتی و بازرگانی خود را بر اساس آمارها و اطلاعاتی که مأموران سرشماری جمع آوری می کردند، به انجام می رساندند. به گونه ای که در زمان خسرو انوشیروان، برای اخذ مالیات سرانه، ضمن انجام سرشماری نفوس، سن افراد و میزان ثروت آنها تعیین می شد و حتی میزان محصول درختانی مثل نخل، زیتون و تاک تعیین می گردید و بر اساس آن برای افرادی که سن آنها بین 20 تا 50 سال بود، مطابق ثروت و مکنتی که داشتند، مالیات تعیین و آگهی می گردید
سرآغاز اولیه آمار را باید در شمارش های آماری حوالی آغاز قرن اول میلادی یافت. اما ،تنها در قرن هجدهم بود که این علم ، با به کار رفتن در توصیف جنبه هایی که شرایط یک وضعیت را مشخص میکردند ، به عنوان رشته ای علمی و مستقل شروع به مطرح شدن کرد.
مفهوم از کلمه لاتینی ،به معنی شرط ، استخراج شده است. مدت های مدید ، این علم ، محدود به کار در این حوزه بود ، و تنها در دهه های اخیر از این انحصاری جدا شدو ، و به کمک نظریه احتمال ،شروع به بررسی روش های تحلیل داده های آماری و اثبات فرض های آماری کرد.
روش های این آمار ریاضی با آشکار کردن قوانین جدید ، به ابزاری موثر در علوم طبیعی و تکنولوژی تبدیل شد.
آمار علم و عمل توسعه دانش انسانی از طریق استفاده از دادههای تجربی است. آمار بر نظریهی آمار مبتنی است که شاخهای از ریاضیات کاربردی است. در نظریهی آمار، اتفاقات تصادفی و عدم قطعیت توسط نظریه احتمال مدل میشوند. عمل آماری، شامل برنامهریزی، جمعبندی، و تفسیر مشاهدات غیر قطعی است. از آنجا که هدف آمار این است که از دادههای موجود «بهترین» اطلاعات را تولید کند، بعضی مؤلفین آمار را شاخهای از نظریهی تصمیمگیری به شمار میآورند
واژه آمار از كلمه لاتين Status سرچشمه گرفته است كه به معناي حالت, وضع يا موقعيت مي باشد.از اين واژه به عنوان ريشه واژه هاي Stato(دولت) Statista(دولت شناسي يا كسي كه اطلاعات راجع به دولت دارد)،) Statistica آمار)، كه مجموعه معين راجع به دولت مي باشد، به وجود آماده است.
علم آمار همانند هر علم ديگر، در نتيجه نيازهاي بشر بوجود آمده است و تاريخي غني دارد بطوريكه از دورانهاي گذشته تا كنون رشد و تكامل آن ادامه يافته آست.
سرشماريهاي بسيار ابتدايي كه به هيچ رو با آمار دموگرافي و سرشماريهاي امروزي قياس شدني نيست، بناي آمار كنوني را پي ريزي كرده و آغاز نموده است.
با ظهور سرمايه داري و گسترش تجارت، آمار در مقابل مسائل مركب تر و پيچيده تري قرار مي گيرد و حجم اطلاعات جمع آوري شده افزايش مي يابد و در نتيجه كارهاي آماري نيز توسعه مي يابد. بطوريكه از نظر ماهيت عميق تر، از نظر موضوع مورد مطالعه وسيع تر و از نظر وسائلي كه به كار گرفته مي شود كاملتر ميگردد.
در تحقيق هاي علمي بيش از همه اين فكر كه آمار در قرن هفدهم به خود شكل يك علم مي گيرد طرفدار پيدا كرده است. در اواسط قرن هفدهم در انگلستان يك جريان علمي پديد امد كه نام” حساب سياسي“ به خود گرفت. اين جريان علمي را ويليام پتي و جان گرانت آغاز كردند و بعد از آنها بنام كتب ” حسابدانهاي سياسي “ ناميده شد. اين دانشمندان در برسي هاي خود از مشخص كننده هاي آمار همچون كميت هاي نسبي و متوسط استفاده مي كردند. همزمان با ظهور اين مكتب، در آلمان مكتب ” آمار توصيفي “ يا ”دولت شناسي“ توسعه يافت. ظهور اين علم به سالهاي 1660 مربوط ميگردد. دانشمندان اين مكتب سعي وافر داشتند كه به طور همه جانبه اي با استفاده از اعداد، دولتها و كشورها را تشريح و تفسير كنند. بين داشمندان دولت شناس، بيش از همه ” آخن وال“ استاد دروس حقوق بين الملل و آمار در دانشگاه گوتينگن جلب نظر ميكند. بعضي از آمار دانان آخن وال را پدر آمار مي دانند. البته از بنيانگذاران علم آمار، قبل از ديگران مي توان از ” كتله“ نام برد.
در پی سقوط رتبه ایران از نظر شاخص سهولت کسب و کار در جهان، دولت این کشور همایشی در تهران برپا کرده تا کارشناسان راهی برای بهبود وضعیت کسب و کار بیابند.
در این همایش "آنتون دوبرو گانوف" و "پنلوپ فیداس" دو نفر از کارشناسان بانک جهانی نیز حضور دارند و مقالاتی را در زمینه تاثیر محیط کسب و کار بر رشد اقتصادی و اشتغال و تجارب دیگر کشورها در این زمینه ارائه خواهند داد.
هدف "همایش فضای کسب و کار در ایران" بررسی مشکلات و مسائل مربوط به کسب و کار و راه های رسیدن به موقعیت بهتر در رتبه بندی بانک جهانی اعلام شده است.
بنابر گزارش بانک جهانی در فاصله چهار سال اخیر وضعیت کسب و کار در ایران بدتر شده است.
رتبه ایران در سال ۲۰۰۵ از نظر شاخص سهولت کسب و کار از میان کشور ۱۳۳ کشور در رتبه
دانشمندان پس از بررسی روی ۵۰ کشور جهان شهروندان سوئیسی را خوشبختترین انسانهای روی زمین اعلام کردند.
مرکز آمار ایران رقم واقعی خط فقر را استخراج و به وزارت رفاه اعلام کرد.
مرکز آمار انتشار این آمار را به این وزارتخانه سپرد درحالی که وزارت رفاه تاکنون از اعلام رقم واقعی خط فقر سر باز زده است.به گزارش «جمهوریت» محمد مدد رئیس مرکز آمار ایران که از ابلاغ رقم واقعی خط فقر به وزارت رفاه خبر داده است از اعلام واقعی این رقم خودداری کرده و آن را وظیفه وزارت رفاه دانسته است: «این وظیفه وزارت رفاه است و اگر آنها صلاح بدانند خودشان اعلام می کنند.»
يكي از اهداف آموزش آمار و اشاعه فرهنگ آماري، شناخت صحيح نتايج آماري مي باشد، زيرا روشهاي آماري را مي توان به كارد تيزي تشبيه نمود كه اگر در جاي خود استفاده شوند بسيار مفيد بوده ولي استفاده نابجا باعث زيانهاي جبران ناپذيري مي گردد.
حتماً شنيده ايد كه مي گويند “ هر گفته اي را مي توان با آمار اثبات نمود” ، البته حقايق را مي توان با هر زباني تحريف نمود اما با زبان آمار به سادگي مي توان اين كار را انجام داد. به راستي دليل اين امر چيست؟
بيشتر مردم با اصول آماري و زبان آمار بيگانه مي باشند و لذا اگر مطلبي را بشنوند كه به وسيله اعداد و ارقام پشتيباني مي شود، به سادگي آن را مي پذيرند، مخصوصاً اگر آن مطلب توسط منبعي علمي منتشر شود، به مصداق ضرب المثلي كه مي گويد « در شهر نابينايان مرد يك چشم پادشاه است».
بسياري از افراد عمداً يا سهواً داده هايي را به كار مي برند تا آنچه را كه اعتقاد دارند ارائه دهند و به اين دليل بخشي از داده ها را بكار برده و يا داده هاي معيني را از ديدگاه خاصي بيان مي دارند.
متاسفانه بر خلاف بسياري از مشاغل مانند پزشكي، حقوق و... كه براي كار كردن بايستي مجوز داشت، هر كسي مي تواند خود را آمارشناس معرفي نموده و تجزيه و تحليل هاي آماري ارائه دهد كه نتيجه بسياري از اينگونه تحليل ها سوء استفاده از آمار است.
در هر حال آمار دروغ نمي گويد، مردم هستند كه بوسيله آمار دروغ مي گويند.
براي تشخيص واقعيت از خلاف آن بايستي به سلاح علم آمار مجهز شويم.
براي مطالعه مثالهايي از « چگونه با آمار دروغ مي گويند» به كتابي با همين نام مراجعه كنيد.
|
سواد آماری یک توانایی/قابلیت است: |
|
|
سواد آماری بر تصمیم گیریها با استفاده از آمار به عنوان سند و مدرک متمرکز شده است، همانگونه که سوادخواندن و نوشتن بر استفاده از کلمات به عنوان مدرک متمرکز شده است. |
|
سواد آماری بیشتر درمورد سووالات است تا جوابها. سوادآماری جوابهای زیادی ندارد. اما می تواند کمک کند تا سووالات بهتری پرسش شود و در نتیجه تصمیمها و قضاوتهای بهتری صورت گیرد. |
|
سواد آماری یک هنر است، هنر تصمیم گرفتن و قضاوت کردن تحت شرایط نامطمئن. |
متوسط عمر زنان ژاپنی ۸۴ سال است؛ در حالیکه متوسط عمر زنان بوتسوانایی (کشوری در جنوب آفریقا) بیشتر از ۳۹ سال نیست
در روسیه سالانه بیش از ۱۲ هزار زن در نتیجه خشونت های خانوادگی جان خود را از دست می دهند
نیمی از شهروندان ۱۵ ساله انگلیسی تجربه مصرف مواد مخدر را کسب کرده و یک چهارم جمعیت ۱۵ ساله این کشور نیز سیگار مصرف می کند.
یک سوم کسانی که دچار چاقی مفرط هستند در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند.
در بین کشورهای توسعه یافته بیشترین آمار در مقوله بارداری زودهنگام به آمریکا و انگلستان اختصاص دارد.
آمار زنان گمشده چینی به ۴۴ میلیون نفر می رسد.
تعداد زنان آرایشگر برزیلی از تعداد سربازان این کشور بیشتر است.
وبلاگ اختصاصی انجمن علمی آمار دانشگاه محقق اردبیلی